SON DAKİKA

Haber Burcu

Olumlu duyguları daha güçlü depoluyor

Olumlu duyguları daha güçlü depoluyor
Bu haber 16 Mayıs 2022 - 20:59 'de eklendi ve 14 kez görüntülendi.

Bern Üniversitesi Sinirbilim Bölümü ve Bern Üniversite Hastanesinde çalışan araştırmacılar, beynin uyku sırasında duygulara nasıl öncelik vererek olumlu duyguların depolanmasını pekiştirip, olumsuz duyguların depolanmasını ise körelttiğini belirlemişler.

Hızlı göz hareketi (REM ya da çelişkili) uyku, rüyaların çoğunun yoğun duygusal içeriklerle beraber ortaya geldiği eşi benzeri olmayan ve esrarengiz bir uyku aşaması. Bu duyguların namacıyla ve nasıl tekrar etkinliğe geçtiği ise belli değil. Beynin prefrontal korteksi, bu duyguların birçoğunu uyanık olunduğu vakit birleştiriyor ancak REM uykusu sırasında çelişkili biçimde durgun görünüyor. Bern Üniversitesi Biyomedikal Araştırma Bölümü (DBMR) ve Bern Üniversite Hastanesi Sinirbilim Bölümünde çalışan Prof. Antoine Adamantidis, “Hedefimiz, bu tür muazzam bir olgunun altında yatan fonksiyon ve işleyişleri kavramaktı” diyor.

Duyguların işlenmesi ve bilhassa de tehlike ve emniyet arasında fark yapılması, hayvanların hayatta kalması amacıyla çok mühim. İnsanlarda korku reaksiyonları ve anksiyete halleri gibi aşırı negatif duygular, Gerilim Sonrası Travmatoloji Bozukluğu (SSTB) gibi patolojik hallere yol açabiliyor. Avrupa’da nüfusun aşağı yukarı %15’i sürekli anksiyete ve ciddi zihinsel hastalıktan muzdarip. Şimdiyse Antoine Adamantidis’in öncülüğündeki inceleme grubu, beynin REM uykusu sırasında olumlu duyguları pekiştirmeye ve kuvvetli negatif ya da travmatik duyguları zayıflatmaya nasıl yardımcı olduğuna dönük tespitler sunuyor. Çalışma dört gün evvelce Science bülteninde yayımlandı.

İkili bir mekanizma

İncelemeciler tecrübe kapsamında ilk olarak fareleri, emniyetle ilişkilendirilen işitsel uyaranları ve tehlike ile ilişkilendirilen başkalerini tarif etmeye şartlandırmışlar (kaçınmalı uyarıcı). Daha sonra, farelerin beyinlerindeki nöronların etkinliği uyku-uyanma döngüleri sırasında kaydedilmiş. İncelemeciler bu şekilde, bir hücrenin değişik alanlarının haritasını çıkarmayı ve REM uykusu sırasında duygusal anıların nasıl dönüştüğünü tespit etmeyi başarmış.

Nöronlar, dentritlerden (girdiler) gelen bulguyu bütünleştiren ve aksonları (çıktılar) yolu ile başka nöronlara sinyal gönderen bir hücre gövdesinden (soma) oluşuyor. Elde edilen sonuçlar, hücre somalarının dentritler etkinliğe geçtiği vakit sessizliğini sürdürdüğünü göstermiş. “Bu hal, iki hücresel bölümün ayrıldığı manasına geliyor; başka bir ifadeyle soma derin bir uykudayken, dentritler derin bir uyanıklık halunda” diye açıklıyor Adamantidis. Bu ayrışma mühim zira dentritlerin kuvvetli etkinliği hem tehlike hem de emniyet duygularının kodlanmasına imkan sağlarken, somanın engellenmesi REM uykusu sırasında devrenin çıktısını tamamıyla kesiyor. Diğer bir ifadeyle beyin, dentritlerde tehlikeye karşılık emniyet farkını gözetiyor ancak duyguya aşırı reaksiyon verilmesini engelliyor; bilhassa de tehlike duygusuna.

Hayatta kalmada avantaj

İncelemecilera göre her iki mekanizmanın da bir arada bulunması, canlılardaki istikrarı ve hayatta kalması amacıyla faydal. DBMR’de çalışan ve makalenin birinci yazarı olan Mattia Aime, “Bu çift yönlü mekanizma, tehlike ve emniyet sinyalleri arasındaki farkı en ideal duruma getirmede gerekli” diyor. İnsanlarda bu fark olmasaydı ve aşırı korku reaksiyonları oluşsaydı, bu hal anksiyete bozukluklarına yol açabilirdi. Bulgular bilhassa, travmanın uyku sırasında prefrontal kortekste günden güne çok sağlamlaştığı travma ardından gerilim sorunu gibi patolojik hallerle ilişkili.

İnsanlarda uyku sırasında duyguların işlenmesini daha iyi kavramak amacıyla zemin hazırlayan bulgular, TSSB’ler ve bunların uykuya bağımlı şekilde erken dmühim sağlamlaşması gibi travmatik anıların hatalı işlenişine yönelik tedavi hedefleri bakımından yeni bakış açılarının kapısını aralayabilir.

Etiketler :
POPÜLER FOTO GALERİLER
SON DAKİKA HABERLERİ
İLGİLİ HABERLER
SON DAKİKA